Zabezpieczenie roszczenia w sprawie kredytu frankowego. Wstrzymanie spłaty rat – jak to zrobić?

Kredyty frankowe3
Kredyty frankowe. Udział w programie Radio Łódź na wieczór [15.03.2022]
21 kwietnia 2022

Postępowania sądowe w sprawach frankowych trwają minimum około roku (licząc jedynie postępowanie przed sądem pierwszej instancji). Sytuacja ta wygląda różnie w zależności od tego, do którego sądu wystąpimy z powództwem. Czy musimy spłacać kredyt przez czas trwania postępowania sądowego?

W latach 2021 i 2022 odnotowano największy wzrost ilości składanych pozwów frankowych, co powoduje, że coraz dłużej oczekujemy na załatwienie naszej sprawy. Dodatkowo w dalszym ciągu Izba Cywilna Sądu Najwyższego nie rozstrzygnęła zagadnienia prawnego, które zostało jej przedstawione na wniosek I Prezes Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2021 roku, sygn. akt III CZP 11/21 i także z tego powodu niektóre sądy powszechne niespiesznie rozpoznają swoje sprawy frankowe, a czasami nawet zawieszają postępowania. To wszystko prowadzi do tego, że na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie frankowej możemy poczekać nawet kilka lat. Jednocześnie przez ten okres umowa kredytu jest w dalszym ciągu wykonywana, co oznacza, że kredytobiorcy powinni dalej spłacać raty. Obecnie, gdy nastąpiła kolejna, silna deprecjacja waluty krajowej względem franka szwajcarskiego, a to zwłaszcza wobec inflacji i podnoszenia podstawowych stóp procentowych NBP, raty kredytów frankowych są wyższe niż jeszcze kilka lat temu. Dla wielu kredytobiorców dalsza spłata raty kredytu nie tylko nie leży w ich interesie ekonomicznym, ale może mieć dla nich dalej idące, negatywne konsekwencje, gdyż obciążenie kredytem stało się nadmiernie wysokie. Rozwiązaniem tego problemu może okazać się udzielenie zabezpieczenia roszczenia na czas trwania postępowania.

Zgodnie z art. 730 k.p.c. w każdej sprawie cywilnej, tj. zarówno w sprawach o roszczenia majątkowe jak i niemajątkowe, możliwe jest złożenie żądania udzielenia zabezpieczenia. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni swoje roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wniosek o udzielenie zabezpieczenia należy złożyć do sądu, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Można go złożyć zarówno przed wszczęciem postępowania (jako odrębny wniosek poprzedzający złożenie pozwu), w piśmie wszczynającym postępowanie (w pozwie), lub w trakcie trwania postępowania. W praktyce spraw frankowych najczęściej wniosek składamy w pozwie i wtedy nie podlega on dodatkowej opłacie sądowej. Sąd jest zobowiązany do rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczenia bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od jego wpływu do sądu, ale najczęściej musimy poczekać około miesiąca na jego załatwienie.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia, wnioskodawca uzyskuje dodatkową gwarancję skuteczności przyszłego orzeczenia sądu, co w sprawach frankowych najczęściej oznacza wstrzymanie płatności rat kredytu. Oprócz tego warto domagać się także zakazania bankowi przekazywania danych kredytobiorcy do Biura Informacji Kredytowej, Systemu Bankowego Rejestru, czy innego rejestru dłużników w związku z zaprzestaniem płatności rat. Ma to służyć zabezpieczeniu frankowiczów przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami na przyszłość, polegającymi chociażby na negatywnej ocenie ich zdolności kredytowej. Taka możliwość zabezpieczenia roszczenia jest dopuszczana przez sądy: „Dopuszczalność takiego sposobu zabezpieczenia wynika z art. 755 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych wierzyciel ma prawo przekazać do biura informacji gospodarczej informacje o zobowiązaniu dłużnika będącego konsumentem jeśli m.in. łączna kwota wymagalnych zobowiązań wobec wierzyciela wynosi co najmniej 200 złotych oraz są one wymagalne od co najmniej 30 dni. Jakkolwiek powodowie uprawdopodobnili nieważność umowy, to skutki związania orzeczeniem sądu w tym przedmiocie powstaną dopiero z chwilą uprawomocnienia się tegoż orzeczenia. Do tego czasu pozwany bank mógłby twierdzić, powołując się na treść umowy, że powodowie doprowadzili do powstania wymagalnych zobowiązań, a w konsekwencji - przekazać informacje o tych zobowiązaniach do biura informacji gospodarczej. Skoro wstrzymanie płatności odbywa się na mocy postanowienia Sądu, to powodowie nie powinni być traktowani jako dłużnicy nierzetelnie wykonujący swoje umowne zobowiązania. Wydanie zaskarżonego postanowienia nie tyle przesuwa datę wymagalności zobowiązań powodów (gdyż wobec nieważności umowy takie roszczenia nie powstały), co petryfikuje aktualną sytuację rozliczeń stron. Jest oczywiste, że wobec nieważności umowy strony są względem siebie zobowiązane, jednak podstawą tych rozliczeń nie jest zakwestionowana umowa, ale przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Tymczasem postanowienie zakazuje wyłącznie przekazywania informacji o nieprawidłowościach w realizacji zobowiązań umownych. Oczywiście można wskazywać, że rozważane tu rozstrzygnięcie jest zbędne z racji brzmienia powołanych przepisów, zakazujących przekazywania informacji związanych z wykonaniem postanowienia w punkcie zawieszającym obowiązek płacenia rat. Jednak w ocenie Sądu Okręgowego wyartykułowanie takiego zakazu expressis verbis jedynie uporządkuje sytuację stron w okresie wykonywania zabezpieczenia.” (tak w postanowieniu SO w Warszawie z 1.06.2021 r., XXVIII Cz 5/2021, LEX nr 3206858).

Kancelaria Adwokata Jakuba Michalskiego prowadzi tzw. sprawy frankowe i zajmuje się obsługą zarówno osób fizycznych będących konsumentami, jak też frankowiczów przedsiębiorców.

Więcej o pozwach frankowych dowiesz się w kolejnych wpisach.

Jeżeli masz jakieś pytania, jesteś stroną takiej umowy i potrzebujesz pomocy, to zapraszam do kontaktu ze mną: +48664423144michalski@adwokatlodzkie.pl